संत नरहरी सोनार माहिती मराठी, Sant Narhari Sonar Information in Marathi

आजच्या या लेखात, मी तुमच्यासाठी घेऊन आलो आहे संत नरहरी सोनार मराठी माहिती निबंध (Sant Narhari Sonar information in Marathi). संत नरहरी सोनार हा माहिती निबंध लेख मुलांसाठी आणि सर्व वर्गांसाठी अगदी पहिली पासून ते महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसाठी उपयोगी आहे.

तुम्ही तुमच्या शाळा किंवा महाविद्यालयीन प्रकल्पासाठी संत नरहरी सोनार मराठी माहिती निबंध (Sant Narhari Sonar information in Marathi) वापरू शकता. आमच्या या वेबसाइटवर इतर सुद्धा अनेक विषयांवर मराठीमध्ये निबंध उपलब्ध आहे, ते सुद्धा आपण आपण वाचू शकता.

संत नरहरी सोनार माहिती मराठी, Sant Narhari Sonar Information in Marathi

नरहरी सोनार किंवा नरहरीदास हे वारकरी पंथाचे ११ व्या शतकातील हिंदू कवी-संत होते. अठरा पगड जातीच्या लोकांना एकत्र घेऊन जाण्याचा संतांचा वारसा नरहरी सोनार यांनी पुढे नेला.

परिचय

पंढरपूरमधील संत नरहरी सोनार यांनी आपल्या भक्तीचा ठसा महाराष्ट्रभर उमटविला. संत नरहरी सोनार हे व्यवसायाने सोनार होते आणि त्यांचा दागिने बनवण्याचा व्यवसाय होता. त्यांचे दागिने सुद्धा खूप प्रसिद्ध होते.

Sant Narhari Sonar Information in Marathi

नरहरी सोनार हे एक प्रसिद्ध शिवभक्त होते. त्यांच्या घरात रोज शिवभक्ती होत असे. त्यांच्या या भक्तीची चर्चा पंढरपुरात सारखी होत असे. शिवभक्त असल्याने ते दुसऱ्या कोणत्याच देवाला मनात नसत.

संत नरहरी सोनार यांचा जन्म

संत नरहरी सोनार यांचा जन्म इ. स. १३१३ मध्ये पंढरपूर येथे एका सोनार कुटुंबात झाला. १४०० वर्षाचे दिर्घायुष्य लाभलेले योगी चांगदेव महाराज यांनी संत नरहरी महाराज यांना आशीर्वाद दिला होता कि, हा मुलगा मोठा होऊन हरि – हराचा म्हणजेच विठ्ठल आणि भगवान शंकर यांचा समन्वय साधणारा थोर संत म्हणून नावारूपाला येईल. आता जरी हा एक कट्टर शिवभक्त असला तरी तो भगवान पांडुरंगाचा भक्त म्हणून सर्वत्र प्रसिद्ध होईल.

संत नरहरी सोनार यांचे जीवन

आपल्या वयाच्या १८-२० दरम्यान त्यांचा गंगा नावाच्या मुलीशी विवाह झाला. त्यांना नारायण व मालू अशी २ मुले होती. लहानपणापासूनच त्यांच्यावर शिवभक्तीचे संस्कार असल्याने त्यांना अनेक शिवस्त्रोते पाठ होती. ते रोज शंकराच्या मंदिरात जाऊन शंकराची पूजा करत असत.

संत नरहरी सोनार यांचा आपल्या वयाच्या सातव्या वर्षी उपनयन संस्कार संपन्न झाला. गहिनीनाथ महाराज यांनी संत नरहरी सोनार यांना आपला शिष्य म्हणून घेतले. गहिनीनाथ महाराज यांनी नरहरी सोनार यांना गुरुपदेश, नाथ संप्रदायाची दीक्षा आणि गायत्री मंत्र अशी अनेक प्रकारे चांगली शिकवण दिली.

त्यांनी शिवभक्तीवर असलेले सर्व ग्रंथ वाचले. आपले शरीर हे जणूकाही शिवमंदिरच आहे आणि या मंदिरात शिव-पार्वती बसलेले आहेत असे त्यांना वाटत असे. नरहरी सोनार कधीच दुसऱ्या देवांचे दर्शन घ्यायला जात नसत.

संत नरहरी सोनार यांच्या आयुष्याला कलाटणी देणारी घटना

एका व्यापाऱ्याने नवस केला होता की जर देवाने त्याला मुलगा दिला तर तो विठोबाला कमरबंद पट्टा दान करेल. नवस पूर्ण झाल्यावर व्यापाऱ्याने पंढरपुरातील उत्तम सोनाराकडे चौकशी केली आणि त्याला नरहरी सोनाराकडे नेण्यात आले. नरहरी मंदिरात प्रवेश करणार नाही या अटीवर कंबरपट्टा बनवण्यास तयार झाला आणि व्यापाऱ्याने त्याला विठोबाच्या दगडी मूर्तीचे मोजमाप आणून दिले. त्याने व्यापाऱ्याने आणलेले सोने आणि दागिने आणि दिलेले मोजमाप घालून एक अलंकृत कमरपट्टा तयार केला.

व्यापाऱ्याने विठोबाला कमरपट्टा दिला, पण तो खूप घट्ट होता. नरहरीने कमरपट्टा लांब केल्यावर व्यापारी परत आला, पण तो खूप सैल होता. व्यापार्‍याने नरहरीला मंदिरात येण्याची विनंती केली. पण नरहरी सोनार यांनी फक्त शिवाकडे पाहण्याचे व्रत पाळल्याचे त्यांला सांगितले. व्‍यापाराने व्रत पाळण्‍यासाठी नरहरिच्‍या डोळ्यावर पट्टी बांधावी असे सुचवले. नरहरीने मान्य केले.

व्यापाऱ्याने नरहरीला विठोबाच्या मंदिरात आणले, तर रस्त्यावरच्या लोकांनी नरहरीच्या आंधळेपणाची आणि त्याच्या श्रद्धांची थट्टा केली. नरहरीने विठोबाच्या प्रतिमेला स्पर्श केला आणि त्या मूर्तीला पाच डोके आणि दहा हात असल्यासारखे वाटले. प्रतिमेने त्याच्या गळ्यात नागाचे दागिने घातले होते. त्याने वाघ आणि हत्तीच्या त्वचेची वस्त्रे परिधान केली होती आणि त्याचे शरीर राखेने झाकलेले होते. नरहरीने त्यांचे आराध्य दैवत शिवाची प्रतिमा ओळखली आणि त्यांना पाहण्यासाठी डोळ्याची पट्टी काढून टाकली. तथापि, त्याला विठोबाचे पारंपारिक रूप दिसले: रेशमी वस्त्रे आणि सोन्याच्या कपड्यात विटेवर उभा असलेला दोन हात असलेला देव.

अविश्वासाने, त्याने पुन्हा डोळ्यांवर पट्टी बांधली आणि प्रतिमेला स्पर्श केला. त्याला पुन्हा विठोबाच्या नव्हे तर शिवाच्या प्रतिमेला स्पर्श झाल्यासारखे वाटले. शिव आणि विठोबा हे एकच आहेत हे त्याला जाणवले. डोळ्याची पट्टी काढून त्याने विठोबाच्या पायाला मिठी मारतो. विठोबाच्या स्मरणार्थ त्याने विष्णू आणि शिव यांच्याशी बरोबरी करणारे एक गीत गायले. नरहरी विठोबाचा भक्त बनला आणि वारकऱ्यांमध्ये सामील झाला.

संत नरहरी सोनार यांच्या अभंगातील शिकवण

नरहरी सोनार यांचे अभंग क्षणिक आणि अवास्तविक जगाबद्दल बोलतात. ज्याप्रमाणे मुले दगडी घरे बांधतात आणि नंतर ती टाकून देतात, त्याचप्रमाणे लोक जगाच्या व्यवहारात गुंततात आणि नंतर मरुन जातात. दुसर्‍या अभंगात ते गुरूचे महत्त्व सांगतात. जसे हत्ती अंकुशाच्या नियंत्रणात असतो आणि पिंजऱ्यात वाघ, नरहरी आपले गुरु गहिनीनाथ यांच्यामुळे नियंत्रणात आले असे सांगतात. नरहरी स्वतःच्या अनुभवाने सांगतात की हा आवाज माणसाला भगवंताच्या खऱ्या प्रेमाने भरून त्याच्याकडे घेऊन जातो. नरहरीने एका अभंगात आपल्या व्यवसायाचा सोनार असा उल्लेख केला आहे. तो स्वतःला सोनार म्हणवून घेतो जो देवाच्या नावाने व्यवहार करतो. नरहरीचे शरीर हे त्याच्या आत्म्यासाठी सोन्याचे वितळणारे पात्र आहे. तीन गुणांच्या ठिकाणी तो भगवंताचा रस ओततो. तो राग आणि वासना जीवातून काढून टाकतो. विवेकाच्या कात्रीने तो भगवंताच्या नामाचे सोन्याचे पान तोडतो. तो आध्यात्मिक ज्ञानाच्या तराजूच्या भगवंताचे नाव मोजतो.

संत नरहरी सोनार यांचे निधन

शके १२३५ मध्ये पांडुरंगाचे नामस्मरण करताना संत नरहरी सोनार यांनी समाधी घेतली. पंढरपूर येथील पांडुरंगाच्या मंदिरासमोर त्यांची समाधी आहे.

संत नरहरी सोनार यांच्यावर आलेला चित्रपट

नवनाथ पवार लिखित, मुकुंद भुजबळ दिग्दर्शित, नाशिकचे राहुल प्रकाश जाधव आणि संजय जाधव निर्मित आणि रमेश औटी यांनी संपादित केलेला, ऑगस्ट २०१९ मध्ये प्रदर्शित झालेला कटीबंध हा मराठी चित्रपट संत नरहरी सोनार यांच्या आयुष्यावर आधारित आहे.

निष्कर्ष

श्री संत नरहरी सोनार हे कट्टर शिवोपासक होते. ते पंढरीत असून सुद्धा कधीही पांडुरंगाच्‍या दर्शनास गेले नाहीत. पांडुरंगाच्या कमरेचा कमरपट्टा बनवण्याच्या उद्देशाने ते मंदिरात गेले आणि त्यांना समजले कि पांडुरंग आणि शिव एकच आहेत. पुढे ते पांडुरंगाचे निस्सीम भक्‍त झाले.

तर हा होता संत नरहरी सोनार मराठी माहिती निबंध. मला आशा आहे की आपणास संत नरहरी सोनार हा निबंध माहिती लेख (Sant Narhari Sonar information in Marathi) आवडला असेल. जर आपल्याला हा लेख आवडला असेल तर हा लेख आपल्या मित्रांसोबत शेअर करायला विसरू नका.

इतर महत्वाचे लेख

हा लेख तुम्हाला आवडला असेल तर नक्की शेअर करा 👍👍👍

Leave a Comment

error: Content is protected.