लोकसंख्या वाढीचे परिणाम मराठी निबंध, Loksankhya Vadhiche Parinam Marathi Nibandh

आजच्या या लेखात, मी तुमच्यासाठी घेऊन आलो आहे लोकसंख्या वाढीचे परिणाम मराठी निबंध (Loksankhya vadhiche parinam Marathi nibandh). लोकसंख्या वाढीचे परिणाम मराठी निबंध हा मराठी माहिती निबंध लेख मुलांसाठी आणि सर्व वर्गांसाठी अगदी पहिली पासून ते महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसाठी उपयोगी आहे.

तुम्ही तुमच्या शाळा किंवा महाविद्यालयीन प्रकल्पासाठी लोकसंख्या वाढीचे परिणाम मराठी निबंध (Loksankhya vadhiche parinam Marathi nibandh) वापरू शकता. आमच्या या वेबसाइटवर इतर सुद्धा अनेक विषयांवर मराठीमध्ये निबंध उपलब्ध आहे, ते सुद्धा आपण आपण वाचू शकता.

लोकसंख्या वाढीचे परिणाम मराठी निबंध, Loksankhya Vadhiche Parinam Marathi Nibandh

जगात जलद गतीने विकास होण्याच्या आधी मोठ्या मृत्युदराच्या कारणामुळे जगभर लोकसंख्या हि कमी प्रमाणात वाढत होती. हे सर्व मृत्यू दुष्काळ, अपघात, आजारपण, संसर्ग आणि युद्धामुळे झाले आहेत. विसाव्या शतकात आरोग्य सेवा तंत्रज्ञानामध्ये अभूतपूर्व जलद सुधारणा आणि जगभरातील आरोग्य सेवेचा प्रभाव दिसून आला.

नवनवीन तंत्रज्ञान आणि झटपट उपचार यामुळे मृत्यूदरात मोठी घट झाली आणि दीर्घायुष्यात प्रचंड वाढ झाली. त्यामुळे शंभर वर्षांत लोकसंख्या चौपटीने वाढून ७.७ अब्जांवर पोहोचली आहे.

परिचय

लोकसंख्या म्हणजे एका क्षेत्रातील लोकांची संख्या, मग ते शहर, शहर, प्रदेश किंवा देश असो. कोणत्याही देशासाठी आपली लोकसंख्या नियंत्रणात ठेवणे महत्त्वाचे असते. असे अनेक देश आहेत ज्यांना लोकसंख्या वाढीच्या समस्येचा सामना करावा लागत आहे तर काही देश असे आहेत जे कमी लोकसंख्या असल्यामुळे सुद्धा समस्यांचा सामना करत आहेत. लोकसंख्या वाढीचा आलेख माहित करून ठेवण्यासाठी भारतात दरवर्षी जनगणना केली जाते. यामुळे लोकसंख्या वाढीचा दर समजण्यास मदत होते आणि त्यानुसार लोकसंख्या वाढ नियंत्रित करण्यासाठी पावले उचलली जाऊ शकतात.

Loksankhya Vadhiche Parinam Marathi Nibandh

भारतातील लोकसंख्या वाढीस कारणीभूत ठरणारी कारणे म्हणजे उच्च निरक्षरता दर, अशिक्षित महिला, कमी वयात मुलींचे लग्न आणि कुटुंबातील पुरुषांचे वर्चस्व. भारतीय समाज हा प्रामुख्याने पुरुषप्रधान असल्यामुळे आर्थिक किंवा कुटुंबाशी संबंधित सर्व निर्णय पुरुषच घेतात. जोपर्यंत महिला मुलाला जन्म देत नाहीत तोपर्यंत त्यांना मुले जन्माला घालण्याची सक्ती केली जाते. अनेक कुटुंबे गरीब आहेत, त्यामुळे जास्त मुले असतील तर पैसे कमवण्याचे हात जास्त असतील, असे त्यांचे मत आहे.

लोकसंख्या वाढीची कारणे

गेल्या शतकात, औषध, विज्ञान आणि तंत्रज्ञानामध्ये काही अतिशय लक्षणीय आणि उल्लेखनीय प्रगती केली आहे. आम्ही लसींचा शोध लावला आहे, नवीन उपचार शोधले आहेत आणि काही जीवघेणे आजार जवळजवळ पूर्णपणे नष्ट केले आहेत. याचा अर्थ आता लोकांचे आयुर्मान त्यांच्या पूर्वजांपेक्षा खूप जास्त आहे.

मृत्युदर कमी होण्याबरोबरच, वैद्यक आणि विज्ञानातील या प्रगतीमुळे जन्मदरही वाढला आहे. आमच्याकडे आता वंध्यत्व आणि पुनरुत्पादक समस्या असलेल्यांना मदत करण्याचे मार्ग आहेत. त्यामुळे जगभरातील जन्मदरातही मोठ्या प्रमाणात सुधारणा झाली आहे. यामुळे मृत्यूदर मंदावल्याने जास्त लोकसंख्या वाढली आहे.

दुसरे अजून एक महत्वाचे कारण म्हणजे योग्य शिक्षणाचा अभाव. शिक्षण कमी असणे किंवा अशिक्षित असणे हे देखील वाढत्या लोकसंख्येचे एक कारण असल्याचे सांगितले जाते. जगभरातील लोकांना जागतिक लोकसंख्येच्या वाढीच्या दुष्परिणामांची जाणीव करून देण्याची गरज आहे.

लोकसंख्या वाढीचे परिणाम

भारत हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश आहे. हे जगाच्या लोकसंख्येच्या १७% पेक्षा जास्त आहे. भारताच्या लोकसंख्येचा आकार आणि वाढ हा केवळ भारतासाठीच नाही तर बाहेरील जगासाठीही अत्यंत महत्त्वाचा विषय राहिला आहे

आपल्या पृथ्वीवर गेल्या १०० वर्षांत लोकसंख्येच्या वाढीचे अनेक गंभीर नकारात्मक परिणाम झाले आहेत. सर्वात मोठा परिणाम हा जास्त लोकसंख्येमुळे पृथ्वीवरील नैसर्गिक संसाधनांवर मोठा ताण पडला आहे.

लोकसंख्येच्या वाढीमुळे अन्न, वस्त्र, निवारा, शिक्षण, आरोग्य सुविधा इत्यादी लोकांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी अधिक नैसर्गिक संसाधनांचा ऱ्हास झाला आहे.

आपल्यासाठी उपलब्ध असलेली काही संसाधने मर्यादित प्रमाणात येतात, उदाहरणार्थ, जीवाश्म इंधन. जेव्हा लोकसंख्येची वाढ होते तेव्हा ही संसाधने दुर्मिळ होत आहेत आणि एक दिवस पूर्णपणे संपतील.

लोकांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी जीवाश्म इंधनाच्या अत्यधिक वापरामुळे ग्लोबल वॉर्मिंगची समस्या सुद्धा गंभीर होत चालली आहे. आपल्या पर्यावरणावर सुद्धा याचा वाईट परिणाम होतो. हरितगृह वायूच्या उत्सर्जनामुळे जागतिक पृष्ठभागाचे तापमान वाढत आहे. याचा परिणाम पर्यावरणीय असंतुलनात झाला आहे ज्यामुळे पूर, किनारपट्टीची धूप, ज्वालामुखीचा उद्रेक इत्यादी होऊ शकतात. वाढत्या लोकसंख्येमुळे बेरोजगारी आणि गरिबीची समस्या देखील वाढली आहे.

वाढत्या लोकसंख्येमुळे प्रदूषण आणि औद्योगिकीकरणही वाढले होते. याचा आपल्या नैसर्गिक वातावरणावर विपरित परिणाम झाला आहे ज्यामुळे बहुसंख्य लोकसंख्येमध्ये अधिक आरोग्य समस्या निर्माण झाल्या आहेत.

आणि जसे आपण सध्या भारतात पाहत आहोत, जास्त लोकसंख्येमुळे मोठ्या प्रमाणावर बेरोजगारी होते. एकूणच लोकसंख्येच्या स्फोटामुळे दाट लोकवस्तीच्या प्रदेशांची आर्थिक आणि आर्थिक स्थिती बिघडते.

लोकसंख्या वाढीचे नियंत्रण कसे करावे

वाढत्या लोकसंख्येवर नियंत्रण ठेवण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे जन्मदर झपाट्याने कमी करणे. लोकांना जन्म नियंत्रण पद्धतींचा अवलंब करण्यास शिक्षित करून हे केले जाऊ शकते. हे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी महिलांच्या शिक्षणावर आणि रोजगारावर भर देणे ही मोठी भूमिका बजावू शकते.

बालविवाहावर बंदी घालणे आणि स्त्री आणि पुरुष दोघांसाठी लग्नाचे वय वाढवणे अत्यावश्यक आहे. विवाह संस्था आणि स्वयंसेवी संस्थांनी लोकांना कुटुंब नियोजनाचे महत्त्व समजण्यास मदत केली पाहिजे. सरकारी योजनांच्या प्रोत्साहनाद्वारे लोकांना लहान कुटुंबाचे नियम अंगीकारण्यासही प्रवृत्त केले पाहिजे.

कुटुंब नियोजन योजना आणि कार्यक्रमांच्या सहाय्याने वाढत्या लोकसंख्येवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी सरकारने विविध उपाययोजना आणि उपक्रम हाती घेतले आहेत. कुटुंब नियोजन कामगारांना प्रशिक्षण देण्यासाठी विविध प्रशिक्षण संस्था आणि संशोधन केंद्रे स्थापन करण्यात आली आहेत. ही आरोग्य केंद्रे गर्भनिरोधकांसाठी विविध उपकरणे पुरवतात आणि लसीकरण आणि इतर आरोग्य सेवा पुरवतात. महिला शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि महिलांसाठी अधिक रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी सरकारने पावले उचलली आहेत.

निष्कर्ष

लोकसंख्या वाढ ही या शतकातील सर्वात प्रमुख समस्या आहे. जगातील जवळपास सर्वच राष्ट्रांमध्ये लोकसंख्येचा प्रश्न कायम आहे. आत्तापर्यंत सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले देश चीन, भारत आणि अमेरिका आहेत. देशांनी वेगवेगळ्या वेळी लोकसंख्या नियंत्रणाचे विविध उपाय लागू केले आहेत.

वाढती लोकसंख्या ही भारतातील गंभीर समस्या आहे. यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी सरकारने विशिष्ट पावले उचलली असली तरी ती पुरेशी प्रभावी नाहीत. या समस्येला आळा घालण्यासाठी किंवा त्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी इतर अनेक उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.

तर हा होता लोकसंख्या वाढीचे परिणाम मराठी निबंध. मला आशा आहे की आपणास लोकसंख्या वाढीचे परिणाम मराठी निबंध हा लेख (Loksankhya vadhiche parinam Marathi nibandh) आवडला असेल. जर आपल्याला हा लेख आवडला असेल तर हा लेख आपल्या मित्रांसोबत शेअर करायला विसरू नका.

इतर महत्वाचे लेख

Leave a Comment

error: Content is protected.