पालगड किल्ला माहिती मराठी, Palgad Fort Information in Marathi

आजच्या या लेखात, मी तुमच्यासाठी घेऊन आलो आहे पालगड किल्ला मराठी माहिती निबंध (Palgad fort information in Marathi). पालगड किल्ला हा माहिती निबंध लेख मुलांसाठी आणि सर्व वर्गांसाठी अगदी पहिली पासून ते महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसाठी उपयोगी आहे.

तुम्ही तुमच्या शाळा किंवा महाविद्यालयीन प्रकल्पासाठी पालगड किल्ला मराठी माहिती निबंध (Palgad fort information in Marathi) वापरू शकता. आमच्या या वेबसाइटवर इतर सुद्धा अनेक विषयांवर मराठीमध्ये निबंध उपलब्ध आहे, ते सुद्धा आपण आपण वाचू शकता.

पालगड किल्ला माहिती मराठी, Palgad Fort Information in Marathi

दापोली तालुक्यातील पालगड हे आपले सर्वांचे लाडके साने गुरुजी यांचे गाव आहे. या गावाच्या पूर्वेला, सह्याद्रीच्या डोंगररांगांवर वसलेला एक छोटा किल्ला म्हणजे पालगड किल्ला.

परिचय

पालगड हा रत्नागिरी जिल्ह्यातील मागील मध्य डोंगरी किल्ल्यांपैकी एक आहे. या किल्ल्यावरून सह्याद्रीच्या पर्वतरांगा आणि पश्चिमेकडे उतरणाऱ्या त्याच्या फाट्यांचे सुंदर दृश्य दिसते. ते पश्चिमेला दापोली तालुका आणि पूर्वेला खेड तालुका यांच्यामध्ये सीमारेषा तयार करते. टेकडीच्या पश्चिमेला घनदाट जंगल आहे तर पूर्वेला सुंदर नक्षीकाम केलेले तांदळाचे टेरेस आहेत. किल्ल्याच्या प्रवेशद्वारावरची वाट खडकात कोरलेली आहे. जुन्या इमारतींचे काही अवशेष आणि दोन तोफ आहेत. एक विहीर असून त्यात पाणी नाही.

पालगड किल्ल्याचा इतिहास

टेकडीच्या पश्चिमेकडील गावाला पूर्वी पालिल या नावाने ओळखले जात असे. टेकडीच्या शिखराचा आकार सरड्यासारखा आहे ज्यासाठी पाल हा मराठी शब्द आहे. त्यामुळे किल्ल्याला पालगड असे नाव पडले. काळानुसार किल्ल्याजवळ असल्याने गावाचे नाव पालीलवरून पालगड असे बदलले. पालगड हे पूर्वी आजूबाजूच्या गावांसाठी प्रमुख बाजारपेठ होते.

Palgad Fort Information in Marathi

या किल्ल्याचे बांधकाम कोणी केले याचा काही ठोस पुरवावा नाही. पण शिवकाळात हा किल्ला स्वराज्यात आला अशी माहिती आपल्याला भेटते. जेव्हा छत्रपती शिवाजी महाराजांनी हर्णे येथील सुवर्णदुर्ग किल्ल्याची पुनर्बांधणी केली, तेव्हा त्या किल्ल्याच्या बांधणीसाठी पालगड किल्ल्याचा उपयोग केला होता असे अभ्यासक बोलतात.

पालगड किल्ल्याचा वापर रसद, शस्त्रसाठा आणि दारूगोळा साठविण्यासाठी केला जात असे. या किल्ल्यावर इतिहासात लढाया झाल्या असे काही पुरावे नाहीत. किल्ल्यावर पाच तोफा आहेत. पालगड किल्ल्यावर चार माची आहेत, जांभूळ माची, पवार माची, राणे माची आणि किल्ले माची.

प्रसिद्ध गांधीवादी व स्वातंत्र्यसैनिक साने गुरुजी यांचा जन्म पालगड गावात झाला असून गावात त्यांचे स्मारक उभारण्यात आले आहे.

पालगड किल्ल्याची रचना

पालगड किल्ल्यावर जाण्यासाठी अंदाजे २०० पायऱ्या आहेत. सर्व पायऱ्या आपण चढून वर गेलो कि दोन बुरुज दिसतात. बुरुज एवढा लहान आहे कि एकावेळी फक्त दोन माणसे आत प्रवेश करू शकतात. किल्ल्याला आत जायला एकच प्रवेशद्वार आहे.

किल्ल्याच्या आतील सर्वच इमारती काळानुसार पूर्ण पडून गेल्या आहेत. किल्ल्याच्या मागील बाजूस दोन पाण्याच्या टाक्या आहेत. आपल्या स्वतःच्या नैसर्गिक तटबंदीमुळे पालगड हा किल्ला अतिशय मजबूत आणि अजूनही सुरक्षित आहे.

पालगड किल्ल्याच्या जवळपास पाहण्यासाठी ठिकाणे

किल्ल्याचे क्षेत्रफळ सुमारे दीड एकर आहे. मुख्य प्रवेशद्वार पूर्वाभिमुख असून पूर्णपणे तुटलेले आहे. प्रवेशद्वाराजवळ एक तोफ अर्धी गाडलेली आहे, दुसरी “होळीचा माळ” वर आणि तिसरी गावातील शेतात आहे. जुन्या वाड्यांचे काही खांब आणि पाण्याची टाकी आपल्याला सापडते.

राहण्याची सोय

गडावर राहण्याची सोय नाही.

पालगडला कसे पोहचाल

विमानाने मुंबई सर्वात जवळचे विमानतळ आहे.

रेल्वेने जात असाल तर खेड हे सर्वात जवळचे रेल्वे स्टेशन आहे.

रस्त्याने जात असाल तर दोन रस्ते आहेत. एक पालगड गावातून जातो. पालगड गाव दापोली-खेड रस्त्यावर दापोलीपासून २१ किमी अंतरावर आहे. पालगड माची पर्यंत रस्ता आहे. हनुमान मंदिराजवळची वाट माथ्यावर जाते आणि येथून साधारण अर्धा तास लागतो. पालगड गावातून एक तास लागतो.

दुसरा रस्ता कदमवाडी गावातून जातो. कदमवाडी गावातून खेड-जामगे रस्त्यावरील कदमवाडी गावात यावे लागते.

मुंबईवरून येणार असाल तर तुम्ही मुंबई – माणगाव – आंबेत – मंडणगड – पालगड अशा मार्गे येऊ शकता.

निष्कर्ष

तर हा होता पालगड किल्ला मराठी माहिती निबंध. मला आशा आहे की आपणास पालगड किल्ला हा निबंध माहिती लेख (Palgad fort information in Marathi) आवडला असेल. जर आपल्याला हा लेख आवडला असेल तर हा लेख आपल्या मित्रांसोबत शेअर करायला विसरू नका.

इतर महत्वाचे लेख

हा लेख तुम्हाला आवडला असेल तर नक्की शेअर करा 👍👍👍

Leave a Comment

error: Content is protected.